Phụ nữ trong GIS: Truyền cảm hứng, làm chủ công nghệ, kiến tạo tương lai thế giới
Ngày nay, Hệ thống Thông tin Địa lý (GIS) cùng công nghệ địa không gian đã trở thành nền tảng quan trọng trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống: từ quy hoạch đô thị, quản lý tài nguyên thiên nhiên, ứng phó biến đổi khí hậu cho đến phân tích kinh tế - xã hội và chuyển đổi số. Sự bùng nổ của dữ liệu không gian, điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo (GeoAI) đang mở ra vô vàn cơ hội phát triển nghề nghiệp hấp dẫn cho bất kỳ ai dấn thân vào ngành, đồng thời cũng đặt ra một yêu cầu đối với người làm nghề: không ngừng học hỏi, thích nghi và biến những tiến bộ công nghệ thành giá trị thực tiễn.
Trong hành trình ấy, phụ nữ không chỉ là những người tiếp cận và ứng dụng công nghệ. Họ còn là những chuyên gia, nhà nghiên cứu, giảng viên và nhà lãnh đạo đang góp phần định hình cách công nghệ được phát triển và sử dụng. Qua mỗi dự án, mỗi sáng kiến và mỗi tri thức được chia sẻ, họ mở ra những cơ hội mới cho bản thân, cộng đồng và các thế hệ tiếp nối.
Chính từ thực tế đó, các tổ chức và cộng đồng địa không gian dành riêng cho nữ giới trên thế giới như Women in GIS (WiGIS) hay Women in Geospatial+ đã ra đời. Các mạng lưới này đóng vai trò là "mái nhà chung" an toàn và cởi mở, giúp phụ nữ cùng những người đồng hành kết nối, chia sẻ nguồn lực, tham gia các chương trình cố vấn (mentorship) và cùng nhau vượt qua rào cản nghề nghiệp.
SỰ KẾT NỐI BỀN CHẶT GIỮA ESRI VÀ TỔ CHỨC WOMEN IN GIS
Mối quan hệ giữa Esri – tập đoàn công nghệ GIS hàng đầu thế giới – và Women in GIS (WiGIS) thể hiện cam kết thúc đẩy sự phát triển của cộng đồng địa không gian thông qua việc mở rộng cơ hội tiếp cận công nghệ, tri thức và mạng lưới chuyên môn. Trong mối quan hệ này, Esri góp phần tạo điều kiện để phụ nữ học hỏi, nâng cao năng lực và phát triển sự nghiệp, trong khi WiGIS kết nối các thành viên, thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm và xây dựng một cộng đồng nghề nghiệp cởi mở, hỗ trợ lẫn nhau.
Esri cũng góp phần lan tỏa những câu chuyện truyền cảm hứng về phụ nữ trong lĩnh vực GIS thông qua việc đồng hành cùng WiGIS tôn vinh các cá nhân có đóng góp nổi bật cho cộng đồng, tiêu biểu như Giải thưởng Đóng góp Xuất sắc (Distinguished Contribution Award), Giải thưởng Chuyên gia trẻ (Young Professional Award) và Giải thưởng Cống hiến WiGIS (WiGIS Service Award). Những giải thưởng này không chỉ ghi nhận thành tựu chuyên môn mà còn khẳng định giá trị của sự cống hiến, tinh thần tiên phong và sức lan tỏa của phụ nữ, tiếp thêm động lực cho các thế hệ tiếp theo theo đuổi và phát triển sự nghiệp trong ngành công nghệ địa không gian.
Mối liên kết ấy còn hiện diện trang trọng tại Sự kiện GIS lớn nhất hành tinh – Hội nghị Người dùng Toàn cầu Esri (Esri UC) ở San Diego. Tại đây, Esri tạo điều kiện để Women in GIS giới thiệu hoạt động, kết nối với cộng đồng chuyên gia địa không gian quốc tế và mở rộng mạng lưới chuyên môn. Các buổi giao lưu WiGIS Social cũng mang đến cơ hội chia sẻ kinh nghiệm, cập nhật xu hướng công nghệ và kết nối những người cùng chung niềm đam mê với GIS, góp phần thúc đẩy học hỏi và phát triển nghề nghiệp trong cộng đồng.
Đặc biệt, sự hợp tác giữa hai bên mang tính giao thoa hữu cơ mạnh mẽ từ đội ngũ lãnh đạo, điển hình như Chủ tịch đương nhiệm của WiGIS – bà Caitlin Hagar-Kuhn – vốn là Chuyên gia tư vấn GIS cao cấp tại Locana (đối tác chiến lược của Esri), giúp các chương trình hỗ trợ luôn bám sát nhu cầu thực tế. Tinh thần ấy còn được chắp cánh qua các dự án truyền cảm hứng, nổi bật là bộ sách "Women and GIS: Mapping Their Stories" do Esri Press phát hành và hai bên cùng đồng quảng bá, khắc họa hành trình vượt rào cản của hàng chục phụ nữ kiệt xuất để tiếp thêm động lực cho thế hệ nữ sinh theo đuổi các ngành STEM.
TS. Dawn Wright (Chief Scientist tại Esri): Bà là Nhà khoa học trưởng của Esri, người dẫn dắt dự án xây dựng bản đồ đại dương 3D (Ecological Marine Units - EMUs) phục vụ nghiên cứu biến đổi khí hậu. Bà là thành viên Viện Hàn lâm Khoa học và Viện Hàn lâm Kỹ thuật Quốc gia Mỹ, đồng thời là người phụ nữ da màu đầu tiên lặn xuống Challenger Deep – điểm sâu nhất trên Trái Đất.
Danielle Bram (Co-founder Women in GIS): Hiện là Giám đốc Trung tâm Khoa học và Công nghệ Địa không gian tại Đại học California State, Northridge. Bà là một trong những người đặt nền móng sáng lập mạng lưới Women in GIS nhằm xóa bỏ sự cô lập cho phụ nữ trong ngành.
Jennie Byron (AEC & Environment Senior Solution Engineer tại Esri): Trưởng nhóm Quản lý Môi trường tại Esri với hơn 20 năm kinh nghiệm ứng dụng GIS trong các dự án hạ tầng, giao thông, môi trường và tài nguyên nước.
Katie Grillo (GIS Web Technology Specialist): Chuyên gia công nghệ Web GIS tại Thành phố Cambridge (Mỹ), chuyên ứng dụng ArcGIS StoryMaps và 3D Web Scenes để đào tạo nhân sự đô thị và giảng dạy về công bằng địa không gian
TIỀM NĂNG CỦA PHỤ NỮ NGÀNH GIS TẠI VIỆT NAM
Cùng với tiến trình chuyển đổi số quốc gia, sự phát triển của đô thị thông minh và nhu cầu ứng dụng dữ liệu trong quản lý tài nguyên, hạ tầng và môi trường, GIS đang mở ra nhiều hướng phát triển chuyên môn mới tại Việt Nam. Trong hành trình đó, phụ nữ tham gia ngày càng đa dạng vào hệ sinh thái địa không gian, từ nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, phân tích dữ liệu, tư vấn giải pháp đến quản lý và hoạch định chiến lược. Dù ở vai trò kỹ sư, chuyên gia tư vấn, nhà nghiên cứu, giảng viên hay nhà quản lý, các nữ chuyên gia GIS đều có cơ hội khẳng định năng lực của mình. Họ không chỉ tham gia vào sự phát triển của ngành mà còn có thể chủ động dẫn dắt đổi mới và tạo ra những giá trị mới cho cộng đồng.
Bức tranh nhân lực STEM tại Việt Nam cũng cho thấy tiềm năng đáng kể, đồng thời gợi mở dư địa để phụ nữ tiếp tục phát triển trong các lĩnh vực công nghệ và kỹ thuật. Theo Báo cáo đánh giá mức độ sẵn sàng về trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam của UNESCO (báo cáo tháng 10-2025), phụ nữ chiếm khoảng 36,5% số người tốt nghiệp đại học thuộc các ngành STEM. Con số này cho thấy phụ nữ đã hiện diện đáng kể trong nguồn nhân lực khoa học và công nghệ, dù cơ hội tham gia giữa các chuyên ngành vẫn còn khác biệt.
Tiềm năng phát triển của phụ nữ Việt Nam trong lĩnh vực GIS và địa không gian vẫn còn rất rộng mở. Khi cơ hội tiếp cận tri thức, phát triển chuyên môn và xây dựng môi trường làm việc bình đẳng ngày càng được chú trọng, cùng với sự mở rộng của các mạng lưới kết nối và chia sẻ kinh nghiệm trong ngành, đội ngũ nữ nhân sự địa không gian tại Việt Nam đang có thêm nhiều điều kiện thuận lợi để phát huy năng lực, khẳng định vai trò và đóng góp vào sự phát triển chung của lĩnh vực.
LỜI CHÚC NHÂN NGÀY PHỤ NỮ VIỆT NAM 20/10
Nhân ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, Esri Việt Nam trân trọng gửi những lời chúc tốt đẹp nhất đến toàn thể các nữ kỹ sư, chuyên gia, nhà khoa học, giảng viên và sinh viên đang học tập, nghiên cứu và làm việc trong lĩnh vực GIS và công nghệ địa không gian.
Cảm ơn các chị em đã luôn nỗ lực, tỉ mỉ và sáng tạo để mang lại những giá trị thiết thực cho cộng đồng qua từng lớp dữ liệu và bản đồ. Chúc các chị em luôn giữ vững niềm đam mê, tự tin làm chủ công nghệ, khẳng định bản sắc cá nhân và luôn tìm thấy những người đồng hành tin cậy trên hành trình sự nghiệp.
Bởi vì khi phụ nữ được kết nối, được trao quyền và được lắng nghe, không chỉ cá nhân họ phát triển mà cả cộng đồng GIS cũng sẽ cùng nhau tiến xa hơn.