Từ ArcMap đến ArcGIS Pro và Các loại người dùng (User Types)
Kể từ khi ArcMap lần đầu ra mắt, ArcGIS đã tiến hóa từ một phần mềm máy tính đơn thuần trở thành một nền tảng địa không gian rộng lớn và tích hợp hơn. Điều này dẫn đến sự ra đời của ArcGIS Pro – thế hệ GIS máy tính mới được thiết kế để vận hành cùng với nền tảng ArcGIS hiện đại, kết nối và mạnh mẽ của chúng tôi. Song song với ArcGIS Pro, chúng tôi cũng giới thiệu các "loại người dùng" (user types) như một cách để truy cập các tính năng và ứng dụng ArcGIS trên mọi thiết bị.
Hiện nay, với cột mốc kỷ niệm 10 năm ArcGIS Pro đang đến gần (tháng 1/2025) và thời điểm ArcMap chính thức ngừng hoạt động vào tháng 3/2026, việc nhìn về tương lai của ArcGIS là vô cùng quan trọng. Hãy cùng khám phá hành trình từ ArcMap đến ArcGIS Pro và tìm hiểu cách các loại người dùng được cập nhật đang thay đổi trải nghiệm GIS của bạn như thế nào.
Kỷ nguyên ArcMap
Ngược dòng thời gian về cuối những năm 1990 khi ArcMap mới ra đời, nhiều người trong chúng ta đang chứng kiến buổi bình minh của thời đại kỹ thuật số. Bạn còn nhớ những chiếc máy tính để bàn cồng kềnh không? ArcMap khi đó là một "kẻ thay đổi cuộc chơi", giúp GIS trở nên thân thiện với người dùng hơn. Không còn những cơn đau đầu với dòng lệnh (command-line) — chỉ cần trỏ, nhấp và lập bản đồ. Nó cho phép bạn trực quan hóa và phân tích dữ liệu không gian theo cách chưa từng có.
ArcMap đã thay đổi cách bạn làm việc với dữ liệu địa lý, giúp GIS dễ tiếp cận hơn bằng cách đơn giản hóa việc tạo, chỉnh sửa, phân tích và trình bày thông tin. Tuy nhiên, khi công nghệ tiến bộ, nhu cầu của các chuyên gia GIS cũng tăng lên. Việc sở hữu một phần mềm GIS máy tính mạnh mẽ hơn để bắt kịp các yêu cầu hiện đại đã trở thành một yếu tố tất yếu.
ArcGIS Pro: Một chương mới
ArcGIS Pro được giới thiệu vào năm 2015 và được phát triển để đáp ứng các yêu cầu ngày càng mở rộng của bạn. Giao diện người dùng mới mẻ, trực quan hóa 3D, hiệu suất tốt hơn và các công cụ phân tích tiên tiến hơn đã được thiết kế riêng cho ArcGIS Pro. Sự kết nối liền mạch với ArcGIS Online và ArcGIS Enterprise giúp việc làm việc giữa các hệ thống trở nên dễ dàng và hiệu quả hơn.
Hiện nay, ArcGIS Pro là "động cơ" chính vận hành toàn bộ bộ giải pháp ArcGIS. Nó được dùng để tạo và chỉnh sửa nội dung GIS, cải thiện khả năng tiếp cận thông tin, giải phóng bạn khỏi các yêu cầu bản đồ tĩnh và nâng cao vai trò của bạn trong tổ chức với tư cách là những người cung cấp giải pháp và giải quyết vấn đề. ArcGIS Pro đã trở thành phần mềm GIS máy tính hàng đầu.
Giới thiệu về ArcGIS User Types
Sự ra đời của ArcGIS Pro cũng mang đến một phương thức mới để cấp phép và truy cập các tính năng GIS thông qua tài khoản định danh, hay còn gọi là User Types. Phương pháp cấp phép này tương tự như cách mọi người đăng nhập và sử dụng email hay mạng xã hội: mỗi người dùng có một ID và mật khẩu duy nhất.
Sự thay đổi sang cấp phép theo người dùng định danh đã biến ArcGIS thành một hệ thống thông tin không gian hoàn chỉnh. Nó cũng mang lại sự bảo mật về danh tính người dùng giống như các hệ thống IT tiên tiến khác. Với User Types, bạn có thể lưu trữ, quản lý và phân tích lượng lớn dữ liệu không gian cả trên đám mây và tại hạ tầng nội bộ (on-premises), sau đó chia sẻ thành quả với bất kỳ ai, ở bất cứ đâu. GIS giờ đây mang tính di động — nó nằm trong túi quần, trên điện thoại, trên máy tính, dù bạn đang online hay offline. Thay đổi này giúp GIS trở nên linh hoạt và dễ tiếp cận hơn cho tất cả mọi người, không chỉ riêng các chuyên gia GIS.
Lợi ích của User Types:
-
Sắp xếp tính năng theo vai trò nhóm: Cung cấp quyền truy cập công cụ thiết yếu theo từng vai trò cụ thể. Ví dụ: các nhà quy hoạch đô thị có thể chỉ định loại Mobile Worker cho nhân viên hiện trường để thu thập dữ liệu và cập nhật hồ sơ ngay khi đang di chuyển.
-
Kết nối tổ chức liền mạch: Điều hướng và cập nhật nội dung ArcGIS trên máy tính, web và thiết bị di động. Mọi người đều nắm bắt được thông tin dù họ ở đâu.
-
Đơn giản hóa quản trị: Việc kết hợp các tính năng, ứng dụng và nội dung vào các loại người dùng giúp đơn giản hóa khâu quản lý. Trang bị cho nhóm các công cụ họ cần mà không gặp rắc rối về thủ tục hành chính.
-
Mở rộng quy mô linh hoạt: Khi nhu cầu của tổ chức thay đổi, các loại người dùng có thể dễ dàng được thêm vào hoặc nâng cấp. Dù bạn cần khả năng xem cơ bản hay phân tích không gian nâng cao, luôn có loại người dùng phù hợp.
Sự nâng cấp của các loại người dùng (Reboot)
Ngày nay, các loại người dùng đã được cải tiến để tăng cường sự cộng tác và mở rộng phạm vi của các dự án GIS. Chúng không chỉ đơn thuần là quản trị giấy phép tốt hơn; chúng đang thay đổi cách các tổ chức vận hành và khai thác giá trị từ GIS. Dù bạn là nhân viên hiện trường đang thu thập dữ liệu hay một lãnh đạo cấp cao đưa ra các quyết định lớn, luôn có một loại người dùng dành cho bạn.
Để mở rộng "hộp công cụ" cho người dùng, ArcGIS Pro ở cấp độ bản quyền Basic hiện đã trở thành một phần của loại người dùng Creator. Phiên bản ArcGIS Pro này đi kèm với 782 công cụ xử lý địa lý (geoprocessing) mà không cần thêm phần mở rộng (extensions). Đây là cấp độ bản quyền phổ biến nhất của Esri, hiện được bao gồm trong loại người dùng Creator với mức giá hợp lý, cùng với các ứng dụng mới như ArcGIS Data Pipelines và ArcGIS Web Editor.
Các loại người dùng Professional và Professional Plus (trước đây gọi là GIS Professional) cũng được tăng cường:
-
Professional: Bao gồm ArcGIS Pro Standard nhưng cung cấp nhiều ứng dụng hơn.
-
Professional Plus: Cung cấp nhiều ứng dụng và phần mở rộng hơn nữa. Nó bao gồm ArcGIS Pro Advanced với 9 phần mở rộng phổ biến như 3D Analyst, Spatial Analyst, và Network Analyst.
Vai trò đa dạng, Truy cập tùy chỉnh
Bằng cách cung cấp các công cụ và quyền truy cập cụ thể phù hợp với nhiều vai trò khác nhau, User Types đảm bảo rằng mọi người trong tổ chức đều có thể đóng góp hiệu quả.
Vì vậy, nếu bạn đang chuyển đổi bản thân hoặc tổ chức của mình từ ArcMap, hãy nhớ rằng không phải ai cũng cần những công cụ giống nhau. Hãy giữ mọi thứ đơn giản: đánh giá mỗi người làm gì, ở đâu và làm như thế nào để tìm ra sự lựa chọn hoàn hảo. Cho dù họ thuộc ban quản lý chỉ cần xem thông tin quan trọng trên bản đồ, hay là một nhà khoa học dữ liệu đang đi sâu vào các phân tích phức tạp, luôn có một loại người dùng được thiết kế để giúp họ xuất sắc trong vai trò của mình.
Tiến về phía trước
Sự chuyển đổi từ ArcMap sang ArcGIS Pro, kết hợp với việc áp dụng User Types, đã thay đổi hoàn toàn cách các chuyên gia trong nhiều ngành công nghiệp sử dụng dữ liệu không gian. Những tiến bộ này mang lại cho bạn cơ hội để tạo ra những thay đổi có ý nghĩa trong tổ chức. Bằng cách đón nhận ArcGIS Pro và User Types, bạn có thể thấu hiểu dữ liệu sâu sắc hơn, thúc đẩy cộng tác tốt hơn và phát triển hoạt động hiệu quả hơn.
Nguồn: Esri